06-04-2026
Princess Mononoke : het belang van het vinden van de balans tussen mens en natuur.
Jaar: 1997; Regisseur: Hayao Miyazaki; Muziek: Joe Hisaishi; Genres: avontuur, actie, fantasie; Duur: 134 minuten; Originele titel: もののけ姫.
Ashitaka, een prins, raakt verwond nadat hij in aanraking komt met een demon in een gevecht. Hierdoor is hij genoodzaakt op pad te gaan en zijn titel als prins af te staan omdat de wond een vloek is die zich verspreidt over zijn lichaam en hij een manier wil vinden om van de vloek af te komen. De Great Forest Spirit zou hem moeten kunnen helpen. Op weg naar het land waar deze Spirit de baas is, raakt Ashitaka verstrengeld in de strijd van de inwoners van de ijzerstad met de natuur. In het bos ontmoet Ashitaka ook nog eens San, een meisje dat is opgevoed door wolven. Hoewel Ashitaka zich onpartijdig opstelde in de strijd, moest San eerst niets van hem hebben. De boodschap van de bosbewoners was duidelijk: alle mensen moesten uit het bos verdreven worden.
De ijzerstad met zijn industriële rookwalmen die zich niet bezig houdt met de natuur, staat regelrecht tegenover (en letterlijk naast) een bos vol dieren en goden die de mens maar al te graag uit hun omgeving willen verdrijven. De mens wordt erg vernietigend neergezet, maar voor een zwart-wit denker is het nog niet zo makkelijk om de liefde tussen de dorpbewoners te zien als een gouden randje om hun gitzwarte hart. De mensen zijn niet de enige waar Miyazaki de haat van af laat druipen, de dieren kunnen er zelf namelijk ook wat van. Van hun woorden druipt de moordlust en de verschillende dieren voeren onderling ruzie. Er zou bijna gezegd kunnen worden dat de ene groep niet slechter is dan de ander. Toch zijn het de dieren die zo geraakt worden door het handelen van de mens, dat de haat zo ondraaglijk wordt dat ze uitgroeien tot demonen om vervolgens massale vernielingen aan te richten.
Het thema van het milieu is duidelijk zichtbaar. De mens beschadigt het milieu en de natuur moet zelf zich proberen hiertegen te verzetten. De film heeft de kracht om zelf de mens aan te spreken op hun gedrag. Vinden we het moeilijk zoals er egoïstisch en harteloos wordt gehandeld door mensen in deze film? Dat de mens zich steeds meer in de problemen wist te werken door hun eigen handelen, zet misschien ook al aan tot reflectie. Kunnen wij als mens zo verder, zijn er geen andere manieren?
Haat lijkt mij ook een thema omdat dit niet alleen voorkomt in de intersectie tussen mens en natuur, maar ook te zien is bij de mensen onderling. De wapenproductie is erg belangrijk voor de ijzerstad en er wordt ook volop gevochten tussen verschillende dorpen. Zoals eerder genoemd kunnen de dieren ook wel wat van ruziën. Dit laat zien dat haat schuilt onder elke steen, in elke vacht, in ieders ogen.
Miyazaki heeft met Princess Mononoke een interessant milieu-verhaal neergezet waarin dieren en geesten een stem krijgen en kiezen hard te vechten tegen de natuuronvriendelijke mens. Haat moet opzij gelegd worden om samen tot een amicabele samenleving van mens en natuur te komen. Daarmee biedt de film een belangrijke boodschap die ons kan oproepen te reflecteren op de plek van de mens in de natuur. Ook al is er veel negativiteit in de film, het is een prachtige klassieker om te kijken als je van animatie houdt.